Sinema
MUBI Ağustos 2025 seçkisi: Kadın Temsili, Absürd Anlatılar ve Cesur İlk Filmler
Külkedisi’nden nükleer koloniyalizme, Gürcistan’dan Anadolu’ya uzanan güçlü sinema dili bu ay MUBI’de
MUBI, Ağustos 2025 seçkisinde cesur anlatılara, özgün seslere ve toplumsal meseleleri farklı türlerde ele alan yapımlara yer veriyor. Animasyondan belgesel sinemaya, absürd komediden feminist korkuya uzanan seçki; kadın bedeni, aidiyet, doğa, göç, gençlik ve sistem eleştirisi gibi temaları işleyen filmleri bir araya getiriyor.
Öne Çıkan Filmler
📌 Çirkin Üvey Kardeş (Emilie Blichfeldt)
Klasik Külkedisi masalını bedenin sınırlarını zorlayan, sıra dışı bir korku filmine dönüştüren yapım, feminist bakış açısıyla dikkat çekiyor.
📌 Sıcak Süt (Deborah Levy uyarlaması)
Deborah Levy’nin ses getiren romanından uyarlanan film, anne-kız ilişkisi üzerinden kadın sağlığı ve bastırılmış duygulara odaklanıyor.
📌 Kıyıda (Büşra Bilginer)
Yıllar sonra bir araya gelen dört kız kardeşin geçmişle hesaplaştığı bu yapım, genç bir yönetmenden güçlü bir aile ve kadın dayanışması portresi sunuyor.
📌 Nisan / April (Dea Kulumbegashvili, 2024)
Venedik Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü kazanan film, Gürcistan’da çalışan bir kadın jinekoloğun kürtaj ve doğum kontrolü gibi konularla mücadelesini sessiz bir direniş biçiminde aktarıyor.
📌 Balkondaki Kadınlar (Noémie Merlant, 2024)
Marsilya’da bir sıcak hava dalgası sırasında kapalı kaldıkları evde gerilimi yükselen üç kadının hikayesi, korku-komediyi ataerki eleştirisiyle harmanlıyor.
📌 Evrensel Dil / Universal Language (Matthew Rankin, 2024)
Farsça konuşulan buzlu sokaklarda geçen üç parçalı absürd anlatı, göç ve iletişim temalarını şiirsel bir mizahla işliyor.
📌 Ütopya’dan Sekiz Kartpostal (Radu Jude & Christian Ferencz-Flatz, 2024)
Romanya’nın post-komünist televizyon reklamlarını hicivli bir dille analiz eden belgesel, medya ve ideolojinin kesişiminde duruyor.
📌 Neukölln’ün Örümcek Adamı (Altay Erlik, 2024)
Almanya’da sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya kalan yönetmenin, sokakta karşılaştığı maskeli bir evsizden yola çıkarak kurduğu mikro-diyaloglarla örülü belgesel.
📌 Avarya – Altın Vuruş – Lâl (Gökalp Gönen)
Gökalp Gönen’in üç kısa animasyonu, bilimkurgu ve alegorik anlatıyı birleştirerek yerli animasyon sinemasında kendine has bir çizgi yaratıyor.
📌 Yazın Sonu (Sis Gürdal, 2022)
Ergenliğe adım atan Ada’nın yaz aşkı ve aile baskısıyla yüzleşmesini konu alan kısa film, gençlik ve aidiyet temalarını işliyor.
📌 Bars (Orçun Köksal, 2023)
İstanbul Film Festivali’nden ödüllü bu ilk film, soyu tükenmiş Anadolu parsını araştıran iki zooloğun doğa ve kimlik üzerine yolculuğunu konu alıyor.
📌 Bulutun Altında / Under the Cloud (Pedro Reyes, 2022)
Kuzey Amerika’daki yerlilerin yaşadığı topraklarda yapılan nükleer faaliyetleri belgeleyen film, “nükleer koloniyalizm” kavramını gündeme taşıyor.
Sinema
Belgesel sinemada yaşayan hafıza: Sevde Tunç’un “Women Storytellers” vizyonu Amerika’da
Sevde Tunç, bellek ve göç temaları etrafında şekillendirdiği çalışmalarını Amerika Birleşik Devletleri’nin prestijli akademik kurumlarında izleyiciyle buluşturdu.
Belgesel yönetmeni ve fotoğrafçı Sevde Tunç, bellek ve göç temaları etrafında şekillendirdiği çalışmalarını Amerika Birleşik Devletleri’nin prestijli akademik kurumlarında izleyiciyle buluşturdu. Columbia Üniversitesi ve New York Eyaleti’ndeki Alfred State College (SUNY) ev sahipliğinde gerçekleşen “Hafızayı Görmek” başlıklı etkinlik serisi, belgesel sinemanın toplumsal hafızayı koruma işlevini derinlikli bir tartışmaya açtı. Gösterimler ve ardından düzenlenen söyleşiler, hafızanın yalnızca sözlü anlatılar üzerinden değil; görüntü, ses ve gündelik yaşamın mikro pratikleri aracılığıyla nasıl yeniden inşa edilebildiğini interdisipliner bir perspektifle ele aldı.
Ekolojik Dayanışmanın Kaydı: Bir Başka Köy
Etkinlik kapsamında paylaşılan çalışmalardan ilki olan “Bir Başka Köy”, kırsal coğrafyada filizlenen ekolojik yaşam ve kolektif dayanışma pratiklerini merkeze alıyor. Gözlemci belgesel dilinin yetkin bir örneği olan film, kadınların öncülüğünde gelişen üretim ağlarının mekânla kurulan ilişkiyi ve toplumsal belleği nasıl dönüştürdüğünü inceliyor. Tunç’un kamerası, doğa ile insan arasındaki sürdürülebilir bağı sadece teknik bir veri olarak değil, yaşayan bir hafıza katmanı olarak kurguluyor. Film, ekolojik yaşamın bireysel bir tercihten öte, toplumsal bir direnç ve bellek inşası olduğunu görsel bir dille kanıtlıyor.
Mübadil Romanlar: Çok Kültürlü Bir Hafıza Fragmanı
Tunç’un bir diğer dikkat çeken üretimi olan “Mübadil Romanlar” multimedya projesi, Türkiye ve Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesinin Roman toplumundaki izlerini sürüyor. Selanik’ten Anadolu’ya uzanan zorunlu göç deneyimini; fotoğraf, video ve ses kayıtlarını bir araya getiren hibrit bir anlatıyla sunan proje, kuşaklar arası aktarılan kolektif travmayı odağına alıyor. Proje, sadece tarihsel bir tanıklık sunmakla kalmıyor, aynı zamanda Roman toplumuna yönelik yerleşik önyargıları sarsan alternatif bir anlatı alanı inşa ediyor. Bu multimedya yaklaşımı, belgesel sanatının statik bir kayıt olmaktan çıkıp dinamik bir yüzleşme aracına dönüşebileceğini gösteriyor.
Women Storytellers ve Küresel Hikâye Anlatıcılığı
Sevde Tunç’un ABD’deki bu akademik turu, aynı zamanda temellerini attığı “Women Storytellers” adlı görsel hikâye anlatımı platformunun küresel vizyonunu temsil ediyor. Farklı coğrafyalardan kadınların, doğanın ve toplulukların hafızasını görünür kılmayı amaçlayan bu platform; belgesel film, fotoğraf ve sözlü tarihi modern bir arayüzde buluşturuyor. Tunç’un “bellek geçmişte kalan bir şey değil, bugünü şekillendiren yaşayan bir alandır” mottosuyla şekillenen üretim pratiği, platformun temel felsefesini oluşturuyor. Sanatçının Amerika’daki diğer üniversiteleri de kapsayacak olan gösterim takvimi, görsel antropoloji ve belgesel sinema alanındaki çalışmalarının uluslararası etkisini pekiştirmeye devam ediyor.
Sinema
26 – 29 Mart’ta sporun kalbi sinemada atacak: ISFF finalist seçkisi belli oldu
İstanbul Uluslararası Spor Filmleri Festivali, ikinci yılında izleyiciyle yeniden buluşmaya hazırlanıyor.
Geçtiğimiz yıl ilk kez düzenlenerek sporun rekabetçi doğasını sinemanın anlatım gücüyle buluşturan İstanbul Uluslararası Spor Filmleri Festivali (ISFF), ikinci yılında izleyiciyle yeniden buluşmaya hazırlanıyor. Belgesel sinemacı Gökçe Kaan Demirkıran’ın öncülüğünde hayata geçirilen festival, sporu sadece skor tabelalarından ibaret görmeyen; onu toplumsal dönüşümün, bireysel kimlik inşasının ve direncin bir aracı olarak ele alan derinlikli bir vizyon sunuyor. 26–29 Mart 2026 tarihleri arasında İstanbul’un farklı kültürel mekanlarında gerçekleşecek olan festivalin en çok merak edilen bölümü olan Kurmaca Kısa Film ve Belgesel Film yarışmalarının finalistleri ise resmen açıklandı. Seçki, sporun küresel bir dil olma özelliğini farklı coğrafyalardan gelen çarpıcı hikâyelerle pekiştiriyor.
Kurmaca Kısa Filmlerde Kimlik ve Direniş Temaları
Kurmaca kısa film kategorisindeki finalistler, sporun sadece fiziksel bir rekabet alanı değil, aynı zamanda politik ve kişisel bir varoluş mücadelesi olduğunu kanıtlayan yapımlardan oluşuyor. Kanada yapımı “A Good Day Will Come”, bir güreşçinin politik baskılar altındaki sessiz çığlığını merkeze alırken; ABD’den “Breaking the Tide” Hawaii’nin dalgaları arasında kardeşlik ve korkuyla yüzleşme hikâyesi sunuyor. Filipinler’den gelen “G!”, e-spor dünyasında kuşak çatışmasını işlerken; Hollanda yapımı “Inundation” ise savaş travmasını suyla kurulan yeni bir bağ üzerinden anlatıyor. İtalya’dan katılan “JAI” ve “The Champion’s Mural” yapımları ise dostluğun sınırlarını ve Maradona mirasının gençlerin hayatındaki dönüştürücü etkisini işliyor. İngiltere yapımı “The Fight” ile boks dünyasındaki kadın varlığına, ABD yapımı “Untouchable” ile eskrim sporundaki başarı hırsına odaklanan seçki, sporun çok katmanlı anlatılarını sinemaseverlerle buluşturuyor.
Belgesel Seçkisinde Sporun Dönüştürücü ve Birleştirici Gücü
Belgesel kategorisindeki finalistler, sporun toplumsal tabuları yıkma ve bireysel sınırları genişletme gücüne dair gerçek hayat hikâyelerini perdeye taşıyor. Türkiye’den Cem Güzel’in yönettiği “Abstract”, taraftarlık kültürüne yapay zekâ penceresinden bakarak aidiyet kavramını dijital bir düzleme taşırken; ABD yapımı “Best Day Ever”, adaptif dağ bisikleti sporcularının özgürleşme mücadelesini aktarıyor. Kırgızistan’da kadın futbolu üzerinden toplumsal değişimi işleyen “Kickoff” ve Fransa’da bir ultra maraton aracılığıyla hayatını yeniden kuran Dave Pen’in hikâyesini anlatan “Run Again”, sporun iyileştirici gücünü vurguluyor. Litvanya’dan erkek egemen drift dünyasının kraliçesi Sandra’nın mücadelesi, Brezilya’dan profesyonel sörfçü Tainá’nın Olimpiyat yolculuğu ve Uruguay’dan Down sendromlu jimnastikçi Daiana’nın ilham veren hayatı, belgesel seçkisinin evrensel kapsayıcılığını ortaya koyuyor. Özellikle İtalya ve Senegal ortak yapımı “The Madmen Coach”, zihinsel rahatsızlıkları olan bireylerin futbol aracılığıyla kurdukları umut köprüsünü anlatarak sporun sosyal rehabilitasyondaki rolüne dikkat çekiyor.
Skor Tabelasının Ötesinde İnsan Hikâyeleri
ISFF 2026, finalist filmleriyle izleyiciyi sporun sadece galibiyet ve mağlubiyetten ibaret olmadığını anlamaya davet ediyor. Seçkide yer alan yapımlar; hafıza, aidiyet, dayanıklılık ve toplumsal cinsiyet rolleri gibi temalar üzerinden sporun insan ruhuyla olan derin bağını sorguluyor. Farklı dillerin ve kültürlerin sporun ortak paydasında birleştiği bu dört günlük maraton, İstanbul’un sinema takvimine dinamik bir soluk kazandırırken, spora dair yerleşik algıları da estetik bir dille dönüştürmeyi hedefliyor. Çağdaş sinema dilinin en yetkin örneklerinin yer aldığı festival, 29 Mart’taki ödül töreniyle sona erecek.