6 Numaralı Kompartıman: Votkalı Bir Yol Hikayesi #inceleme

6 Numaralı Kompartıman, hem karakterlerinin gerçekçi hem de karakter dönüşümlerinin adeta hayatın içinden olması ve zaman zaman görünen güzel manzara çekimleri sebebiyle izlenmesi gereken bir film.

6 Numaralı Kompartıman, Rosa Liksom’un aynı ismi taşıyan kitabından serbest olarak uyarlanan bir film olarak karşımıza çıkıyor. Filmin yönetmeni Fin sinemacı Juho Kuosmanen, 69. Cannes Film Festivali’nde Belirli Bir Bakış ödülünü 2016 senesinde çıkardığı ilk uzun metrajlı filmi Hymyilevä Mies (Olli Maki’nin En Mutlu Günü) filmiyle kazanmıştı. Estonyalı senaristler Andris Feldmanis ve Livia Ulman’la beraber yazdığı 6 Numaralı Kompartıman filmi de 74. Cannes Film Festivali’nde İranlı sinemacı Asghar Farhadi’nin Ghahreman (Kahraman, 2021) filmiyle Jüri Büyük Ödülü’nü paylaşmıştı.

Sevgilisi tez danışmanı Irına ile Murmansk’a bir tarihi seyahat yapmayı planlayan Laura, Irına’nın seyahate gelmekten son anda vazgeçmesi sebebiyle tek başına çıkıyor. Filmin konusu bu olsa da, filmi sadece yolculuk kısmından ele almak büyük bir yanlış olur.

Filmin başlangıcında, Laura’nın yanında sevgilisi Irına’nın evindeki kültürlü, entelektüel insanların buluştuğu partiye biz de konuk oluyoruz. Edebiyat, felsefe temalı sohbetlere şahit olurken Laura kendini bu ortama fazlasıyla yabancı hissediyor. Çünkü bulunduğu o ortamda yazarların ismini yanlış söyleyince kendisi hakkında gülüşmeler oluyor, sohbete katılamıyor, dolayısıyla Laura bu sebeple kendini yalnız hissediyor. Laura’nın bu yalnızlığı içinde bir diğer karaktere bakarak bu yalnızlığın, zıtlığın sebebini anlıyoruz. Irına. Kendisi Laura’nın sevgilisi ve bu ortamda büyük bir tebrik ve saygı görüyor. Yüksek bilgi birikiminin ağır bastığı bu sohbette Laura’nın tabiri caizse kulağına küpe olarak kalan ve yolculuğa çıkmasına sebep olan cümle “Geçmişi incelersen bugünü anlaman daha kolay olur.” oluyor.

Laura, bu cümleyle yolculuğana başlıyor. Sevgilisiyle geldiğinde belki de çok keyif alacağını düşündüğü bu yolculuk, tek başına çıkınca onun için başlarda kötü bir tecrübe olarak görünüyor. İçki ve tütün kokan, suyun akmadığı bir trende kötü bir kompartımanda yanında işçi sınıfından, varoş görünen maden işçisi Vadim’in küfürlü soruları ve uygunsuz sohbetiyle başkarakterimiz için ciddi anlamda gerçek bir kabus olarak görünüyor. Bu sebeple Laura daha kötü bir durumda olan başka bir kompartımana geçiş yapıyor. Bu durumdan da rahatsız olunca Moskova’ya dönüş yapmayı dahi düşünen Laura, Irına ile yaptığı telefon görüşmesinde Irına’nın bu isteksizliği sebebiyle trene dönerek kaderine razı olmaya karar veriyor. Filmi izleyenlerin Laura ve Vadim ikilisinin hikayesinin kısa süreceğini düşünmesine rağmen, ikilinin hikayesi burada tam manasıyla başlangıcını yapıyor, beraber yolculuğa devam ediyorlar.

Yol aktıkça Laura, sevgilisi Irına gibi elit, entelektüel kesimden birisi olmaya çalışsa da olamayacağını zamanla kabul ediyor, yoluna devam ediyor. Konuştukça ve zaman geçirdikçe sert bir erkek olarak görünen Vadim ile birbirlerine kendilerini açmalarına tanık oluyoruz. Her ne kadar ayrı kesimlerden olsalar da içlerinde ikisi de yalnız, çaresiz birbirlerinin aynısı denebilecek iki insan. İkili zaman geçirdikçe aralarındaki o sert ton yumuşayarak ikilinin karakter dönüşümlerini izlememize sebep oluyor. Irına’ya duyduğu sevgi yavaş yavaş dinen Laura, bu sevgiyi Vadim’e karşı hissetmeye başlıyor. Vadim’in Laura’ya beslediği temiz hisler, her ne kadar sert dursa da kartopu oynaması, şakalar yapması, Laura’yı güldürmesi filmin seyircisine tatlı tebessümler ettiren bir deneyim haline geliyor. Film bu tonda akarken, bizde aslında bu iki karakter ile beraber bu keyifli, zaman zaman hüznü hissettiren bir yolculuğa çıkıyoruz. Trende ve sokakta gösterdiği sekanslarla soğuğu seyircisine hissettiren, zaman zaman 35 mm’lik kamerayla yapılan çekimlerle seyircisine neşeli anlar hissettirebilen ekibi tebrik etmek gerek.

Çağatay Efe Mutluay / mutluaycagatayefe@gmail.com